Is die oorsaak van fibromialgie uiteindelik ontrafel?

Navorsers aan die Universiteit Gent het ‘n nuwe verklaring vir die fibromialgie van chroniese pynsindroom gevind en baan die weg vir nuwe behandelings.

Fibromialgie tref tot ongeveer 5 persent van die Europese bevolking. Hierdie chroniese toestand gaan gepaard met aanhoudende pyn in die spiere, gewrigte, senings, ligamente en organe wat nie verklaar kan word deur aantoonbare weefselskade nie. Daarbenewens ly baie pasiënte aan chroniese moegheid, slaapapnee, blaas- en dermprobleme, angs- en slaapstoornisse en hart- en bloeddrukprobleme. Daar is ook geen duidelike rede vir hierdie bykomende klagtes nie.

Tot nou toe was wetenskaplikes in die duister oor die oorsaak van hierdie chroniese pynsindroom en daar is ook geen behandeling wat fibromialgie kan genees nie. Navorsers Boel De Paepe, Joél Smet, Chris Baeken, Jessica Van Oosterwijck en Mira Meeus van die Universiteit Gent is van mening dat hulle die raaisel gedeeltelik opgelos het en dat hul bevindinge die basis kan vorm vir nuwe terapieë wat fibromialgie kan genees.

Ongewig in die breinarea

Die navorsers het die bestaande literatuur oor die siekte ontleed en kon ‘n aantal belangrike stukke van die legkaart saamstel wat kon verduidelik wat fibromialgie presies is en wat daaraan gedoen kan word.  

“Ons vertrekpunt was dat baie mense wat ly aan chroniese pyn waarvoor geen duidelike oorsaak gevind kan word nie, ook dikwels aan ander herhalende afwykings ly,” sê dr. Boel De Paepe. Sy is ‘n wetenskaplike verbonde aan die Neuromuscular Reference Centre van UZ Gent en hoofskrywer van die studie. Pasiënte kla byvoorbeeld dat hulle hartkloppings het of uitasem is, alhoewel hulle nie self oefen nie. Vanweë hierdie ingewikkelde klagpatroon word hierdie pasiënte dikwels gevolg deur dokters met verskillende mediese spesialiteite. Ons wou uitvind wat die gemeenskaplike faktor was tussen al die klagtes wat daarmee gepaard gaan, wat volgens u heel anders is. ‘

Toe die navorsers die pyn en al die ander sindrome saamgevoeg het, het een breinarea duidelik geblyk as een van die belangrikste streke wat al die verskillende simptome kon verklaar. En dit was die insula, ‘n breinarea wat pynstimulasies verwerk en prosesse van die outonome senuweestelsel beheer wat onder andere hartklop, vertering en dermperistaltis reguleer.

hulle Insider

Eos Insider lewer een keer per week ‘n inspirerende, stimulerende of andersins interessante premium-artikel direk in u posbus. ‘N Voorskou uit die tydskrif, ‘n oorspronklike stuk deur ‘n Eos-joernalis of ‘n moet-lees van Scientific American. Altyd eksklusief en van topkwaliteit, maar teen ‘n lae prys (€ 12 / jaar).

Direk in u inkassie

Een week elke week

In hul soeke na die bestaande literatuur het hulle ‘n studie gevind wat toon dat ‘n verminderde digtheid van die dun senuweevesels by ongeveer 60 persent van die pasiënte met fibromialgie aangetoon kan word. Hierdie bevinding het aanvanklik herinner aan dunveselneuropatie, ‘n toestand wat lei tot pynklagtes in die hande en voete en dit lyk asof dit die oorsaak van fibromialgie in fisiese prosesse verklaar. Maar ‘n ander studie waarin eksperimente by rotte die vlak van die neurotransmitter glutamaat in hul insula verhoog, het bevind dat die diere nie net meer sensitief vir pyn geword het nie, maar ook dat die dun senuweevesels in hul agterpote minder dig geword het. Met ander woorde, die verminderde senuweedigtheid is waarskynlik veroorsaak deur ‘n wanbalans in die insula.

Die navorsers sit al die legkaartstukke saam en stel voor dat daar ‘n wanbalans is in die insula van fibromialgie-pasiënte tussen die stimulerende neuro-oordragglutamaat enersyds en die remmende neurotransmitter gamma-aminosmoorzuur (GABA) aan die ander kant. Volgens hulle verstoor hierdie wanbalans van neuro-oordragstowwe in die insula die sentrale senuweestelsel en is dit nie net die basis van die chroniese pyn in fibromialgie nie, maar ook van alle ander klagtes wat verband hou met die siekte. 

Hulle weet nog nie presies wat hierdie wanbalans veroorsaak nie. Hulle vermoed dat daar ‘n genetiese aanleg kan wees en dat omgewingsfaktore soos stres ‘n sneller kan wees wat die siekte kan veroorsaak. ‘Dikwels kan pasiënte met fibromialgie duidelik aandui wanneer hul simptome begin het,’ sê dr De Paepe. ‘Daar was baie keer ‘n sneller, soos ‘n ernstige siekte of ‘n belangrike gebeurtenis in hul lewens. Ons vermoed dat daar ‘n onderliggende genetiese aanleg vir fibromialgie is en dat die siekte net in stresvolle situasies voorkom. ‘

Die feit dat fibromialgie vroeër as ‘n siekte by vroue in die 40’s afgemaak is, is nou heeltemal verouderd. “Die meeste pasiënte is nog steeds vroue, maar mans kan ook aan fibromialgie ly,” sê dr De Paepe. Daarbenewens is die ouderdom waarop mense kla oor chroniese pyn wat nie verklaar kan word nie, baie wisselvallig. Selfs kinders word dit nie gespaar nie. ‘

Belangrikheid moet nie onderskat word nie

Die belangrikheid van hierdie nuwe insigte kan kwalik onderskat word. Dit is interessant dat die diagnose van fibromialgie objektief by tot 60 persent van die pasiënte gediagnoseer kan word deur skade aan die klein perifere senuwees te soek. Dit kan gedoen word deur ‘n velbiopsie te neem, maar ook deur die veseldigtheid in die kornea te bepaal met behulp van ‘n tegniek genaamd konfokale mikroskopie van die kornea. 

Die feit dat die siekte medies bewys kan word, is baie belangrik vir pasiënte omdat dit bewys dat die siekte nie in hul koppe is nie, maar dat dit ‘n bewysbare neurologiese oorsaak het. “Tot nou toe is fibromialgie gediagnoseer deur ander dinge uit te sluit,” sê dr De Paepe. ‘As daar niks verkeerd is met die spiere waarin u pyn het nie, kan dit fibromialgie wees. As gevolg hiervan het pasiënte dikwels die gevoel dat iets gemis word, terwyl pyn ‘n sterk teken van die liggaam is dat iets verkeerd loop. ‘  

Daarbenewens kan die bevindings lei tot nuwe behandelings vir fibromialgie. Tot dusver was pasiënte net afhanklik van fisioterapie, slaapadvies en kognitiewe gedragsterapie om hul klagtes beter te hanteer, maar dit kan die siekte nie genees nie. Die insula kan die teiken wees vir nuwe terapieë wat fibromialgie vir altyd kan laat verdwyn. ‘Daar is aanduidings dat elektromagnetiese stimulasie die werking van die insula kan normaliseer en meer gerig is as medikasie.’

Daar is nog nie ‘n erkende effektiewe behandeling wat fibromialgie kan genees nie, maar medisyne wat op die neuro-oordragstowwe inwerk, bestaan ​​reeds, en meer neuromodulerende middels is in die vooruitsig. “Vir fibromialgie kan hulle die balans tussen glutamaat en GABA herstel, óf deur glutamaat te verminder deur die reseptore daarvan te blokkeer, óf deur GABA-analoë te gee om die vlak van gamma-aminosmoorzuur kunsmatig te verhoog,” sê dr De Paepe. ‘Die nadeel hiervan is dat medikasie vir pynverligting dikwels stelselmatig werk en ‘n uitwerking op die hele liggaam het, wat onaangename newe-effekte kan veroorsaak. Meer selektiewe medikasie en tegnieke kan dit vermy, byvoorbeeld deur die insula self elektromagneties te stimuleer. Dit is voorlopig nog eksperimenteel,

Spookpyn

Laastens wys De Paepe op die ooreenkomste tussen fibromialgie en fantoompyn. ‘In die verlede is aan pasiënte met ‘n geamputeerde arm wat kla oor pyn in hul arm gesê dat hulle nie pyn kan ervaar nie omdat hulle nie meer die arm het nie. Spookpyn word nou as ‘n besliste pynsindroom erken. Soos met mense met fantoompyn, funksioneer die pynverwerkingsmeganisme van fibromialgie-pasiënte nie meer soos dit moet nie, en hulle bly pyn ervaar lank nadat die oorsaak van die pyn verdwyn het. Wetenskaplikes probeer om die meganisme te ontrafel en te herstel. ‘

Deel hierdie artikel

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!